michael-jackson-trial2-2005

Μέρες τώρα απέφευγα να το δω. Μου φαινόταν εξόφθαλμα ύποπτο ότι ξαφνικά θυμήθηκαν κάποιοι να κατηγορήσουν έναν άνθρωπο που δεν είναι πια εν ζωή και δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Οι ιστορίες ανθρώπων που προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την γνωριμία τους με διάσημους για προσωπικό όφελος είναι ατελείωτες…Άσε που, είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς οτι οι γονείς στις συγκεκριμένες περιπτώσεις είναι αθώοι…

Η περιέργεια όμως, κυρίως λόγω του ντόρου που δημιουργήθηκε, με έκανε να το δω τελικά…

Δεν θα σταθώ στο προφανές, στην αποκαθίλωση δηλαδή ενός ειδώλου της εφηβείας μας, για την οποία έχει ήδη χυθεί πολύ μελάνι και όχι άδικα…

Θα σταθώ όμως στο κομμάτι του ψυχολογικού εκβιασμού και του συναισθηματικού χειρισμού που τόσο έντεχνα ασκούσε στα θύματα του αυτός ο άνθρωπος, κάνοντας τα να νιώθουν τυχερά για αυτό που τους συνέβαινε!

Γιατί διαπίσωσα παρακολουθώντας το ντοκιμαντέρ ότι τα χαρακτηριστικά των χειριστικών ανθρώπων είναι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ίδια τελικά…Και ίσως ότι η ψυχολογική βία είναι αυτή που οδηγεί στην σεξουαλική κακοποίηση, γιατί σε πολλές περιπτώσεις, για να ελέγξει κάποιος το σώμα σου πρέπει πρώτα να ελέγξει το μυαλό σου…

Αυτό που μου έκανε εντύπωση μέσα από τις αφηγήσεις των ανθρώπων του ντοκιμαντέρ ήταν το πόσο μεθοδικά έπαιξε με την ψυχολογία των παιδιών, αποδομώντας με χειρουργική ακρίβεια κάθε τους αντίσταση, μέχρι να τα κάνει πιόνια των άρρωστων απαιτήσεών του…Αυτό δεν γίνεται από την μια στιγμή στην άλλη, αλλά με προσεκτικούς, αργούς χειρισμούς, ώστε το θύμα να θεωρήσει την όλη κατάσταση σαν κάτι φυσιολογικό, σαν μια απλή έκφραση αγάπης και αφοσίωσης…

Και πόσο πιο εύκολο είναι αυτό στην περίπτωση μικρών παιδιών, όταν έχουν την τύχη να γνωρίσουν από κοντά το είδωλο που πάντα θαύμαζαν και πόσο μάλλον όταν αυτός τους δείξει μια ιδιαίτερη προτίμηση, τους πλησιάσει και θέλει να τους γνωρίσει και να γίνουν φίλοι? Ποιό παιδί δεν θα ένιωθε τυχερό να γνωρίσει το ήρωά του? Κάνοντας τους λοιπόν να νιώθουν ξεχωριστοί που, ανάμεσα σε εκατομμύρια ανθρώπους που τον θαυμάζουν, αυτός επέλεξε εκείνους για να γνωρίσει και να τους βάλει στον υπέροχο κόσμο του(παιχνίδια,δώρα, συναυλίες κλπ) ξεκινάει και χτίζεται μια σχέση εξάρτησης που, μέσα και από τον συναισθηματικό εκβιασμό (‘‘αν μιλήσεις για αυτά που κάνουμε, τότε δεν θα με ξαναδείς ποτέ και θα πάμε και οι δύο φυλακή») οδηγεί σιγά σιγά και ανώδυνα στον πλήρη έλεγχο των θυμάτων του…

Και όταν ένα παιδί δεν έχει την απαραίτητη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση ώστε να ξέρει να ξεχωρίζει ποιές πράξεις ή κινήσεις ενός ενήλικα είναι φυσιολογικές και ποιές ανάρμοστες, τότε καταλαβαίνουμε πόσο εύκολα μπόρεσε αυτός ο άνθρωπος να περάσει στο υποσεινήδητό τους ότι οι πράξεις αυτές είναι κάτι απλό και συνηθισμένο που κάνουν οι άνθρωποι που είναι φίλοι και αγαπούν ο ένας τον άλλον, τους έκανε να πιστέψουν ότι είναι ένα παιχνίδι με το οποίο εκφράζεις την στοργή και την αφοσίωσή σου… Όπως λέει χαρακτηριστικά η Όπρα Γουίνφρεϊ στην εκπομπή που ακολούθησε την προβολή του ντοκιμαντέρ: <Όλοι θέλουν να πιστέψουν ότι είναι σαν τη σεξουαλική επίθεση και σε πετούν στον τοίχο και σε βιάζουν αλλά λέω εδώ και χρόνια πως, αν ο δράστης ξέρει τι κάνει, δεν θα ξέρεις καν τι σου έχει συμβεί…>

Και φυσικά και δεν μίλησαν σε κανέναν όταν τους απειλούσε ότι αν το κάνουν, θα καταρρεύσει όλος αυτός ο παραμυθένιος κόσμος της αφθονίας της Neverland και των προνομίων που είχαν ζώντας με μια διασημότητα…

Και θα μου πεις πώς μπορείς να συγκρίνεις την εύθραυστη ψυχολογία ενός παιδιού με αυτή των ενηλίκων που, σαφώς πιο ενσυνείδητα , μπαίνουν σε άρρωστα εξαρτητικές σχέσεις με χειριστικούς ανθρώπους?

Κι όμως, υπάρχουν κοινά…

Πόσες φορές δεν έχεις ακούσει ιστορίες ανθρώπων που έχουν παρακινηθεί από άτομα που είναι πολύ κοντά τους (ερωτικά, φιλικά, επαγγελματικά) σε παράνομες, εγκληματικές, βίαιες, αποτρόπαιες καταστάσεις που σου τις παρουσιάζουν με απόλυτη φυσικότητα σαν να πρόκειται για το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο:

  • Έλα μωρέ, τα ναρκωτικά είναι μύθος ότι σε καταστρέφουν, άμα προσέχεις τότε είναι μια ωραία απόλαυση, σαν το κρασί…
  • Εντάξει η εμπορία είναι απλώς μια δουλειά σαν όλες τις άλλες (ναι, το ορκίζομαι, το έχω ακούσει!)
  • Μην ψαρώνεις με αυτά που λέγονται στο διαδίκτυο, αυτή η οργάνωση δεν κάνει απλά τελετές, βοηθάει τους ανθρώπους να γίνουν καλύτεροι…
  • Δεν είναι κακό να κλέβεις που και που, αν η κοινωνία ήταν καλύτερη δεν θα μας ανάγκαζε να το κάνουμε…
  • Πρέπει να διευρύνεις τα όρια των σεξουαλικών σου συνηθειών, χάνεις μεγάλο κομμάτι της ερωτικής απόλαυσης αν δεν δοκιμάσεις…….

Και πόσα ακόμα παραδείγματα από ανθρώπους που, εκβιαζόμενοι ψυχολογικά, όμηροι των συναισθημάτων εξάρτησης που βιώνουν, ζουν καταστάσεις που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα απέρριπταν και θα καταδίκαζαν…

Aυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι το ντοκιμαντέρ σου δίνει με γλαφυρό τρόπο να καταλάβεις τα δύο κυριότερα όπλα των ανθρώπων που ασκούν ψυχική και σωματική κακοποίηση στους άλλους:

  1. Η σταδιακή αποξένωση από τους δικούς σου ανθρώπους αλλά και από όλο τον υπόλοιπο κόσμο. Εκείνοι είναι οι μοναδικοί που θέλουν πραγματικά το καλό σου ενώ όλοι οι άλλοι σας ζηλεύουν και θέλουν κατά βάθος να σας βλάψουν γιαυτό και δεν πρέπει να τους εμπιστεύεσαι, πρέπει να μείνεις μακρυά τους για το καλό σου…Έτσι κλείνεσαι σε ένα χρυσό κλουβί όπου δεν επιτρέπεις σε κανένα εξωτερικό ερέθισμα να σε ταρακουνήσει και να σε βγάλει από την πλάνη που ζεις…
  2. Η δημιουργία ενοχών. Θα έχεις σίγουρα αναρωτηθεί γιατί οι άνθρωποι που ζουν την ψυχική ή σωματική κακοποίηση δεν αντιδρούν και συνεχίζουν να υπόκεινται αυτή την κατάσταση χωρίς να μιλήσουν σε κανέναν για πολύ καιρό, χρόνια σε πολλές περιπτώσεις, όπως και σε αυτή των παιδιών του ντοκιμαντέρ. Η απάντηση βρίσκεται στο τεράστιο ενοχικό συναίσθημα που οι κακοποιητές χτίζουν μέρα με την μέρα πάνω τους, μια βαριά αλυσίδα που τους δένει μαζί τους, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να σπάσει…Οι άνθρωποι αυτοί καταφέρνουν να παραλύσουν την οποιαδήποτε κριτική ικανότητα έχει το θύμα τους απέναντί τους, δεν τολμάς καν να μπεις στην διαδικασία να σκεφτείς κάτι κακό γι’αυτούς, να τους θέσεις υπό αμφισβήτηση, γιατί σε έχουν πείσει οτι τα κίνητρά τους είναι αγνά και πηγάζουν μόνο από την αγάπη και την πίστη που σου έχουν. Είναι πραγματικά συγκλονιστικό και σοκαριστικό ταυτόχρονα να ακούς ένα από τα δύο θύματα του Τζάκσον να παραδέχεται ότι ακόμα και σήμερα έπιασε τον εαυτό του, έστω και για λίγο, να αισθάνεται τύψεις για την δημοσιοποίηση του όλου θέματος, να αισθάνεται ότι προδίδει τον βιαστή του!!!

Στο ντοκιμαντέρ αναφέρεται συχνά η λέξη training (εκπαίδευση) που έκανε ο Τζάκσον όλα αυτά τα χρόνια στα παιδιά για να είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν τον έξω κόσμο και να υπερασπιστούν τον ίδιο αν ποτέ η αλήθεια έβγαινε στο φως. Σύμφωνα με τους ίδιους, ένα τεράστιο αίσθημα πανικού τους κυρίευε και παρέλυαν και μόνο στη σκέψη της αποκάλυψης της αλήθειας, λύγιζαν από φόβο για αυτά που τους απειλούσε ότι θα πάθαιναν…

Ο οποιοσδήποτε έχει βιώσει μια εξαρτητική σχέση με έναν χειριστικό άνθρωπο που ασκεί ψυχική ή σωματική βία, ξέρει καλά αυτό το συναίσθημα, όταν νιώθεις ότι πέρα από αυτή την σχέση δεν υπάρχει τίποτα και κανένας, όταν τρέμεις μήπως πεις ή κάνεις κάτι και τον προδώσεις, όταν νομίζεις ότι οφείλεις όλη σου την ύπαρξη στον άλλον και η σκέψη να τον χάσεις ισοδυναμεί με καταστροφή και θάνατο…

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αυτές τις περιπτώσεις, η πλύση εγκεφάλου είναι τόσο έντονη ώστε το θύμα αργεί πάρα πολύ να αντιληφθεί τί του συμβαίνει και να το αναγνωρίσει ως κακοποίηση, και σε κάποιες περιπτώσεις ίσως αυτό να μην γίνει και ποτέ…Εντυπωσιακό είναι ότι τo ένα από τα δύο θύματα αναφέρει ότι αν δεν είχε κάνει δικό του παιδί, ώστε να νιώσει το βάρος της ευθύνης μιας άλλης ζωής που εξαρτάται από αυτόν και να μπει στην διαδικασία να σκεφτεί πώς θα ήταν να ζήσει το παιδί του ό,τι έζησε και ο ίδιος, ίσως και να μην είχε ποτέ καταφέρει να παραδεχτεί πρώτα στον εαυτό του και μετά στους άλλους ότι ήταν θύμα μακροχρόνιου βιασμού…

Για να απαντήσω λοιπόν στο ερώτημα του τίτλου του άρθρου, αυτό που για μένα κάνει το Leaving Neverland τόσο σοκαριστικό δεν είναι οι περιγραφές των σεξουαλικών πράξεων στις οποίες συμμετέχουν παιδιά, αλλά η διαδρομή μέχρι να φτάσουν εκεί και το βαθύ αποτύπωμα που άφησε αυτό το τραύμα μέσα τους, που σίγουρα στοιχιώνει και την ενήλικη ζωή τους…

Για όλους αυτούς τους λόγους λοιπόν, ας μην προχωράμε σε εύκολα συμπεράσματα για τα κίνητρα των πρωταγωνιστών του ντοκιμαντέρ και για τους λόγους που δεν αποκάλυψαν τόσα χρόνια την αλήθεια…

Οφείλουμε, ιδίως όσοι είναι γονείς, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι, να ενημερωθούμε καλύτερα για το τεράστιο θέμα της ψυχικής και σωματικής βίας και της σεξουαλικής κακοποίησης, το πόσο ύπουλα εκδηλώνεται, και το πώς μπορούμε να προφυλάξουμε τους εαυτούς μας και τους δικούς μας από αυτήν….

Ειδικά στην περίπτωση των παιδιών και σε ό,τι αφορά στην σεξουαλική κακοποίηση, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση παίζει τεράστιο ρόλο στην αντιμετώπιση του προβλήματος και πρέπει να της δωθεί η προτεραιότητα που της αξίζει στον χώρο του σχολείου αλλά και σε κάθε σπίτι!

Σταυρούλα Καραδήμου porfyrashop