b38c42b90eb9299a4733ea5b5ca861f1

γράφει η Ιωάννα Λένη

Πόσες και πόσες φορές δε βρεθήκαμε μπροστά σε κουβέντα κατά την οποία ασκούνταν κριτική σε τρίτο πρόσωπο, πόσες φορές δεν ασκήσαμε και πόσες δε δεχτήκαμε κριτική οι ίδιοι…Η αλήθεια είναι ότι όλοι μας κρινόμαστε καθημερινά κι αξιολογούμαστε για τις πράξεις και τις θέσεις μας, ειδικά όταν αυτές αφορούν και το κοινωνικό σώμα. Αξιολογούμαστε για όσα κάνουμε αλλά και για όσα παραλείπουμε να κάνουμε, για όλα εκείνα απέναντι στα οποία αντιδρούμε, αλλά και για εκείνα, μπροστά στα οποία εθελοτυφλούμε και τα νομιμοποιούμε με την ανοχή μας.  Καλούμαστε, επίσης, πολύ συχνά να ενεργοποιήσουμε την κριτική μας ικανότητα, να φιλτράρουμε όσα δεχόμαστε, να τα αξιολογήσουμε, να πάρουμε θέση, να τα κρίνουμε.  Κι ευτυχώς που συμβαίνει κάτι τέτοιο, γιατί η κριτική εγρήγορση μας αφυπνίζει από το λήθαργο της νωθρότητας και της τυφλής αποδοχής, που μας καθιστά όχλο, μάζα, υποχείριο της κοινής γνώμης.

Τι γίνεται, όμως, με όλα εκείνα που κρίνουμε κι επικρίνουμε ελαφρά τη καρδία; Με τον κάθε άνθρωπο που “δικάζουμε” και καταδικάζουμε χωρίς να σκεφτούμε, χωρίς να αναλογιστούμε τι περνάει, χωρίς να έχουμε βρεθεί καν στη θέση του. Κρίνεται κι επικρίνεται η στάση ζωής του καθενός απέναντι στη χαρά και  στη λύπη, στη ζωή και στο θάνατο…η διάθεσή του για αγώνα, η δίψα του για ζωή ή η παραίτησή του, οι αποφάσεις του,  οι επιλογές του, η κοσμοθεωρία του. Ειδικά η στάση που τηρεί ο άνθρωπος ο οποίος βγαίνει μέσα από μια μεγάλη δοκιμασία, μια αρρώστια, έναν χωρισμό, ένα θάνατο, είθισται να δέχεται και τα μεγαλύτερα πυρά, επικρίνεται με σφοδρότητα…Από ποιους; Από τους αυτοανακηρυσσόμενους ως “ενόρκους”  της διπλανής πόρτας… από τους αργόσχολους, από κείνους που πνίγονται  στα δικά τους αδιέξοδα κι ασχολούνται με τους άλλους, για να ξεφύγουν από τα προβλήματά τους επί ματαίω… Μα κι από όσους βλέπουν τη ζωή τους να αποκτά νόημα μέσα από τα προβλήματα των άλλων…λες και η συνθετότητα των προβλημάτων των άλλων θα βοηθήσει τους ίδιους να άρουν τα δικά τους συναισθηματικά αδιέξοδα και τα συμπλέγματα κατωτερότητας, από τα οποία ίσως και να διέπονται…

Πώς μπορείς, όμως, πώς είναι δυνατόν να κρίνεις κάποιον, αν δεν έχεις βρεθεί στη θέση του; Αν δεν έχεις βιώσει, έστω από κοντά, όσα έζησε, αν δεν μπορείς να δεις τι κρύβει στην ψυχή του…και ενδέχεται να το κρύβει πολύ καλά, προκειμένου να προστατεύσει την αξιοπρέπειά του…Και μην αναρωτηθείς γιατί το κρατάει μέσα του, γιατί το κρύβει πίσω από το χαμόγελό του…ή τουλάχιστον μην τον κρίνεις και για αυτό. Να ξέρεις πως ο καθένας έχει το δικό του τρόπο,για να διαχειριστεί όσα του φέρνει η ζωή, αυτόν που ορίζει το αξιακό του σύστημα! Πάψε, λοιπόν, να ασχολείσαι μαζί του και να θεωρείς τον εαυτό σου τιμητή των πάντων … φτάνει πια. Κι αν θες να αξιολογήσεις κάποιον, κάντο καλοπροαίρετα. Αντικειμενικά και καλοπροαίρετα, όχι με υστεροβουλία. Κι αφού θεωρείς ότι δεν μπορείς να τον στηρίξεις, να του συμπαρασταθείς στα δύσκολά του, τουλάχιστον, μην κανιβαλλίζεις σε βάρος του, μην τον  ακυρώνεις με την εξοντωτική κριτική σου… άφησε τον ήσυχο.

Κι αν είσαι από εκείνους που δέχονται κατ’ επανάληψη άδικη και κακόβουλη κριτική, αν έχεις βρεθεί αναίτια στο στόχαστρο ανθρώπων που ούτε είχες ποτέ ιδιαίτερες επαφές, ούτε  ασχολήθηκες ποτέ μαζί τους, ωστόσο, με τα λόγια τους  σε πίκραναν…αγνόησε τους… Άστους να χαθούν στο σκοτάδι της αφάνειάς τους και στο βούρκο της μικροψυχίας τους. Και να θυμάσαι ότι στα δύσκολα που σου φέρνει η ζωή, εκεί αξιολογούνται οι άνθρωποι, εκεί δείχνουν το πραγματικό τους πρόσωπο. Ωστόσο, όποια στάση κι αν τηρήσουν οι άλλοι απέναντι σου, εσύ μην κλονίζεσαι. Μείνε πιστός στις αξίες που χάραζαν πάντα το δρόμο των επιλογών σου και τράβα μπροστά. Αρκεί για ό,τι κάνεις, να έχεις ήσυχη τη συνείδησή σου, θέτοντας στο ψηλότερο βάθρο τον παράγοντα Ανθρωπιά…γιατί αυτή είναι ο μεγαλύτερος κριτής. Όταν νιώσεις ότι σε έχει εγκαταλείψει αυτή, τότε να ανησυχήσεις… Τότε να επικρίνεις τον εαυτό σου ανελέητα…

Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, απλώς διασκέδασέ το…