Little cute girl measures the temperature.

Γράφει η παιδίατρος Ελένη Καραχανίδη

«Έχουμε κρούσμα coxsackie στο σταθμό» , « γιατρέ, η ανηψιά μου έχει coxsackie και το Σάββατο έπαιζε μαζί με τα παιδιά μου, τι να κάνω;» , «γιατρέ, το παιδί μου έβγαλε ένα εξάνθημα και το παιδί μιας φίλης μου είχε coxsackie, λες να έχει και το δικό μου;» και άλλες αντίστοιχες ερωτήσεις κάνουν την εμφάνισή τους με το άκουσμά του.

Ας δούμε αρχικά περί τίνος πρόκειται.

Ο ιός coxsackie είναι ένας εντεροϊός και ως τέτοιος μεταδίδεται συνήθως μέσω της στοματοεντερικής οδού, δηλαδή με το σάλιο, μέσω επιφανειών που έρχονται σε επαφή με  τις κενώσεις και μέσω των χεριών- ειδικά αν δεν έχουν πλυθεί σχολαστικά.  Έχει μια προτίμηση στο να προσβάλει παιδιά, και μάλιστα μικρά, κάτω των 10 ετών, πιθανά λόγω των συνηθειών τους τόσο με το πλύσιμο των χεριών όσο και με το σκούπισμα μετά τις κενώσεις αλλά και με τη μη σωστή προστασία από τα σταγονίδια και το σάλιο.

Η κλινική του εικόνα μπορεί να είναι αρκετά άτυπη και να εμφανίζεται ως μια οποιαδήποτε ίωση με πυρετό, κακουχία, αδυναμία , πονόλαιμο, μυαλγίες, κοιλιακό άλγος. Το εξάνθημα, ωστόσο, αν εμφανιστεί, είναι αρκετά τυπικό και «υπεύθυνο» για τη δεύτερη ονομασία της νόσου ως νόσο στόματος- παλαμών- πελμάτων ( hand- foot- mouth disease) . Πιο συγκεκριμένα, κόκκινες και επώδυνες φλύκταινες εμφανίζονται στο στόμα και στο λαιμό, στη σκληρή υπερώα και στις παρειές. Αντίστοιχες βλάβες παρατηρούνται στις παλάμες και στα πέλματα.

Στις πιθανές επιπλοκές της νόσου περιλαμβάνονται η : αιμορραγική επιπεφυκίτιδα, ερπητική κυνάγχη, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, μυοκαρδίτιδα.

Η μυοκαρδίτιδα συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τον ιό coxsackie πράγμα που σημαίνει ότι ο ιός είναι στα βασικά αίτια της νόσου. Το αντίστροφο, ωστόσο, δε φαίνεται να ισχύει. Δηλαδή, ο ιός ΔΕΝ κάνει συχνά μυοκαρδίτιδα ως επιπλοκή.

Η ιογενής φύση της νόσου την κάνει μεταδοτική,  ενώ η πάσχουσα έγκυος μητέρα είναι πιθανό να τη μεταδώσει στο έμβρυο.

Η θεραπεία αφορά σε μέτρα υποστηρικτικά που έχουν ως στόχο να ανακουφίσουν το παιδί. Η συστηματική ενυδάτωση είναι βασικός στόχος ενώ ο περιορισμός της κακουχίας, της δυσφορίας και του πόνου ακολουθούν επίσης. Συνήθη αναλγητικά είναι αρκετά σε συνδυασμό με ξεκούραση, αποφυγή δραστηριότητας και συναναστροφών. Ο «κύκλος» της νόσου είναι συνήθως 3 μέρες αν και υπό συνθήκες μπορεί να χρειαστούν ακόμα και 7 μέρες για την αποδρομή της νόσου. Οι επιπλοκές της νόσου απαιτούν ειδική αντιμετώπιση.

Καθώς εμβόλιο δεν υπάρχει, η πρόληψη εστιάζεται στην τήρηση των κανόνων υγιεινής, την αποφυγή επαφής με πάσχοντες , το καλό πλύσιμο των παιχνιδιών που μοιράζονται πολλά παιδιά.

Ίωση από Coxsackie , λοιπόν και σχετικά με την ανησυχία που προκαλείται στο άκουσμα του ονόματός του, ο coxsackie φαίνεται να δικαιώνει τη φήμη του στο κομμάτι του εξανθήματος. Και αυτό γιατί, συχνά οι αλλοιώσεις στο στόμα μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα περιοριστικές, ακόμα και στη λήψη υγρών, οπότε και να τεθεί θέμα ανάγκης ενδοφλέβιας ενυδάτωσης. Συγχρόνως, το εξάνθημα είναι επώδυνο και προκαλεί μεγάλη ανησυχία και αίσθημα κακουχίας, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά.

Αναφορικά, ωστόσο, με τις υπόλοιπες πιθανές επιπλοκές, η σπανιότητα στην εμφάνισή τους σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να είναι μεν ενήμεροι και σε επαγρύπνηση αλλά σε καμία περίπτωση ο πανικός δεν προσφέρει κάτι. Κάθε παιδί με υποψία νόσου πρέπει να εξετάζεται από τον Παδίατρό του και να παίρνει εξατομικευμένες οδηγίες και πλάνο δράσης και αντιμετώπισης ανάλογα με την εκάστοτε κλινική εικόνα αλλά και το ιστορικό, ενώ κάθε παιδί του οποίου η κλινική εικόνα αλλάζει, πρέπει ασφαλώς να επανεξετάζεται.