elas-lyste-blogspot-com-2

Της Σοφίας Τσιλιβαράκη

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ, το έτος 2015 καταγγέλθηκαν 22 περιπτώσεις βιασμών,56 απόπειρες και συνελήφθησαν ως δράστες 88 Έλληνες και 54 αλλοδαποί. Διευκρινίζεται, ότι  τα στοιχεία αυτά ,δεν είναι   αντιπροσωπευτικά του μεγέθους του συγκεκριμένου εγκλήματος, αφού αποτελούν μόλις το 6% με 8% αυτών που διαπράττονται στη χώρα μας. Ο εγκληματολόγος κ. Άγγελος Τσιγκρής παρατηρεί ότι σύμφωνα με έρευνες  του, οι οποίες είναι παλιές αλλά έχουν διαχρονικό χαρακτήρα, τα περιστατικά βιασμών στην Ελλάδα ξεπερνούν τα 4.000 τον χρόνο.

Α. Ο δράστης.

Τα εγκληματικά κίνητρα το δράστη συνήθως είναι :

1.Επιβεβαίωση της δύναμής του.

Ο δράστης βιώνει έντονα την ερωτική ανασφάλεια που συνδέεται με την αρρενωπότητά του και κατά πόσο είναι επιθυμητός.Συνήθως παρακολουθεί το θύμα,  δε χρησιμοποιεί έντονη βία ούτε  όπλα για να κάμψει τις αντιστάσεις του. Αρκετές φορές   παίρνει μαζί του αντικείμενα του θύματος, ως τρόπαια για να του θυμίζουν πόσο ερωτικός και ελκυστικός είναι.

2.Επιβολή της δύναμής του.

Ο δράστης εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά μη θανατηφόρα, γιατί ως άνδρας νιώθει ερωτικά «λίγος» και αναζητά την αποκατάσταση της φοβισμένης αρρενωπότητάς του. Παρατηρείται συχνά η προγενέστερη κατανάλωσή  αλκοόλ ή η  χρήση ναρκωτικών ουσιών.

3.Μετατεθειμένος θυμός.

Ο δράστης νιώθει έντονο θύμο για τις γυναίκες. Ο βιασμός είναι το μέσο ,το όπλο του για να τις τιμωρήσει .Αξίζει να σημειωθεί ,ότι όταν ο θυμός του πηγάζει  από τη σχέση του με μια συγκεκριμένη γυναίκα, τότε η επιλογή του θύματος έχει κάποια από τα χαρακτηριστικά αυτής (επάγγελμα, εξωτερικά χαρακτηριστικά κτλ)

4.Διέγερση λόγω θυμού.

Η επιθετική συμπεριφορά στοχεύει στην πρόκληση πόνου. Το θύμα υποφέρει και ο δράστης αντλεί σεξουαλική ικανοποίηση  από τον πόνο που προκαλεί. Παρόλο που η περιγραφή παραπέμπει στον σαδιστικό τύπο δεν εμπίπτει  στην κλινική αξιολόγηση του. Χαρακτηριστική είναι η συχνότητα που ο δράστης  ακινητοποιεί το θύμα και αφαιρεί τον ρουχισμό του με μαχαίρι ή άλλο αιχμηρό αντικείμενο. Η νοσηρότητα του, τον ωθεί να  επιλέξει μια τοποθεσία όπου μεταφέρει το θύμα και το βασανίζει για ατελείωτες ώρες,  καταγράφοντας συχνά και τις αντιδράσεις του.

Έχει διαπιστωθεί ότι τους θερινούς μήνες  του έτους, υπερτερεί σε εγκληματική συχνότητα η «βία των παθών»( Ανθρωποκτονίες, βιασμοί, σωματικές βλάβες) .Καθοριστικό στοιχείο στην αύξηση των βιασμών το καλοκαίρι ,είναι ότι  οι ανθρώπινες σχέσεις  δημιουργούνται με μεγαλύτερη ευκολία και η ερωτική διάθεση είναι εντονότερη, λόγων των συνθήκων που την ευνοούν((ανάλαφρο ντύσιμο, πιο συχνή διασκέδαση σε μπαράκια και παραλίες, αυξημένη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, περισσότερος ελεύθερος χρόνος).Επισημαίνεται, ότι η κατανάλωση αλκοόλ ή  ψυχοτρόπων ουσιών αρκετά συχνά προηγείται όλων  των εγκλημάτων βίας.

 Ο βιαστής συνήθως είναι απρόθυμος να αναλάβει την ευθύνη του ,αποδίδοντας τη διάπραξη του εγκλήματος στις περιστάσεις(κατάχρηση αλκοόλ, χρήση ψυχοτρόπων ουσιών ,οικογενειακά προβλήματα, έντονο στρες),εκδηλώνοντας  την  αντιληπτική διαστροφή  ότι η γυναίκα με τη συμπεριφορά της επιδίωκε τον βιασμό της,(προκλητικό ντύσιμο κτλ) και μεταφράζοντας τον τρόμο της και ενίοτε την παθητικότητα της σε ευχαρίστηση και πόθο. Επιπλέον, τις περισσότερες φορές  είναι ανίκανος να συνειδητοποιήσει το κακό που προξένησε στο θύμα. Είναι  άνθρωπος  γαλουχημένος με μια  παραμορφωτική εικόνα της αρρενωπότητας και της σωματικής ρώμης . Επιβιώνει στην κοινωνία με  την πεποίθηση της ανδρικής υπεροχής , χωρίς να προβληματίζεται για  τις  καταστροφικές επιπτώσεις της συμπεριφοράς του στο θύμα, είτε γιατί τις ελαχιστοποιεί είτε γιατί δεν τον ενδιαφέρουν.

Β. Το θύμα

 Ο βιασμός είναι από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα σε βάρος της γυναίκας. Δυστυχώς η ελληνική κοινωνία  δε διαθέτει την ωριμότητα, να αντιμετωπίσει το θύμα του βιασμού με την ίδια συμπόνοια και σεβασμό που επιδεικνύει στα θύματα των  άλλων εγκλημάτων βίας .Η γυναίκα  στιγματίζεται .Κουβαλάει  μια ντροπή που δεν της αξίζει και συχνά αντιμετωπίζεται σαν να τον προκάλεσε η ίδια με τη συμπεριφορά της. (κατηγορείται για κατανάλωση αλκοόλ, προκλητική ένδυση, λεξιλόγιο με σεξουαλικά υπονοούμενα, αισθησιακό χορό, κτλ).Ο βιασμός ανοίγει  βαθιά πληγή που οι συνθήκες που είναι αναγκασμένη να αντιμετωπίσει δεν ευνοούν την επούλωσή της. Διλήμματα, που δεν έπρεπε ούτε στιγμή να τα έχει δυστυχώς αναγκάζεται να τα αντιμετωπίσει. Να μιλήσω στους οικείους μου?Στον σύντροφό μου ,στον σύζυγό μου, στους γονείς μου, στους φίλους μου? Πως θα με αντιμετωπίσουν? Είναι  από τα εγκλήματα, που  συχνά το θύμα αντί να το αγκαλιάζουν και να το παρηγορούν,του συμπεριφέρονται με αποστροφή και περιφρόνηση. Επιπρόσθετα, ο κίνδυνος για τη μετάδοση σεξουαλικών νοσημάτων αποτελεί  έναν παράγοντα που επιδεινώνει την αγωνία και τον τρόμο του και  η ενδεχομένη εγκυμοσύνη είναι από τις πιο εφιαλτικές επιπτώσεις της εγκληματικής πράξης. Συχνά επιλέγει την άμβλωση, μια εξαιρετικά τραυματική εμπειρία που καταρρακώνει τον ψυχισμό του.

 Τέλος, έχει καταγραφεί ότι το 76% των θυμάτων βιασμού αναφέρουν τα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες μέσα σ ένα χρόνο από την επίθεση, όπως ευερεθιστικότητα (άγχος, διαταραχές ύπνου, δυσκολίες στη συγκέντρωση).Η γυναίκα αυτοενοχοποιείται και ντρέπεται. Αυτή η μεγάλη ντροπή και ο τρόμος της αναβίωσης της φρικτής πράξης την αποτρέπουν να καταγγείλει τη πράξη ή να εμείνει ενώπιον της ακροαματικής   διαδικασία στη καταδίκη του δράστη. Επίσης ,δεν είναι  λίγες οι φορές που νιώθει απροστάτευτη απέναντι στον βιαστή της και φοβάται την εκδικητική του μετά από την ενδεχόμενη καταδίκη του.

Η δικαστική αντιμετώπισή του Βιασμού.

Το  Ελληνικό Ποινικό Δίκαιο προστατεύοντας τη γενετήσια ελευθερία  ορίζει το αδίκημα του βιασμού στο άρθρο 336 Π.Κ ως εξής:

  1. Όποιος με σωματική βία ή με απειλή σπουδαίου και άμεσου κινδύνου  εξαναγκάζει άλλον σε συνουσία ή σε άλλη ασελγή πράξη ή σε ανοχή της  τιμωρείται με Κάθειρξη.”     
  1. Αν  η  πράξη  της  προηγούμενης παραγράφου έγινε από δύο ή περισσότερους δράστες που ενεργούσαν από κοινού, επιβάλλεται  Κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών.

Το έγκλημα είναι κακούργημα και όταν τελείται από έναν δράστη τιμωρείται από 5 μέχρι 20 χρόνια κάθειρξη ενώ όταν τελείται από περισσότερους (ομαδικός βιασμός)τιμωρείται από 10 μέχρι 20 χρόνια κάθειρξη .(ποινή που θα επιβληθεί στον κάθε δράστη).

Στη περίπτωση που από τον βιασμό προέλθει ο θάνατος ο δράστης θα τιμωρηθεί με ισόβια κάθειρξη ( “Άρθρο 340.Π.Κ Αν κάποια από τις πράξεις των άρθρων 336, 338 και 339 είχε ως συνέπεια το θάνατο του παθόντος επιβάλλεται ισόβια Κάθειρξη.”)

viasmosegklimantropisΤο έγκλημα διώκεται αυτεπάγγελτα ,επομένως δεν απαιτείται για τη δίωξή του η δήλωση του θύματος(νομικός όρος, έγκληση).Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου αδικήματος έγκειται  στο ότι ο εισαγγελέας κατ’ εξαίρεση,ακολουθώντας μια συγκεκριμένη δικονομική διαδρομή, μπορεί να απέχει οριστικά από την άσκηση της ποινικής δίωξης ή να ζητήσει από το αρμόδιο συμβούλιο την παύση αυτής,εάν  αξιολογήσει ύστερα από δήλωση του θύματος ή των  νόμιμων αντιπροσώπων  του (πχ γονείς για ανήλικο θύμα) ότι το θύμα θα υποστεί έντονη ψυχική ταλαιπωρία ,από τη σοβαρή ηθική μείωση που υφίσταται ,λόγω της δημοσιότητας σε στενή έννοια δηλ. στο ακροατήριο είτε σε ευρεία έννοια από τα ΜΜΕ.

 (Άρθρο 344 Π.Κ. “Στις περιπτώσεις των άρθρων 337 παράγραφος 1 και 341 για την ποινική δίωξη απαιτείται έγκληση.” Στις περιπτώσεις του άρθρου 336 η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως, ο εισαγγελέας όμως  μπορεί  κατ`  εξαίρεση  με  αιτιολογημένη  διάταξή  του ύστερα από έγκριση του εισαγγελέα εφετών, να απέχει οριστικά  από  την
άσκηση  της  ποινικής δίωξης  ή, αν έχει ασκήσει την ποινική δίωξη, να εισαγάγει την υπόθεση στο αρμόδιο συμβούλιο πλημμελειοδικών αυτό μπορεί να  παύσει  οριστικά  την ποινική δίωξη εκτιμώντας τη δήλωση του θύματος ή των κατά το άρθρο 118  προσώπων  ότι  η  δημοσιότητα  από  την  ποινική δίωξη θα έχει ως  
συνέπεια το σοβαρό ψυχικό τραυματισμό του θύματος.)


            
Η  γυναίκα που έχει υποστεί αυτή την ακραία  μορφή κακοποίησης είναι ανυπεράσπιστη απέναντι στον εαυτό της και στην κοινωνία. Βιώνει ακραία συναισθήματα πόνου, τρόμου και ντροπής. Αναπτύσσει ενοχική συμπεριφορά  που επιδεινώνει την ήδη κλονισμένη ψυχική της υγεία. Δεν αντέχει να έρθει αντιμέτωπη με τον βιαστή της και με την ποινική διαδικασία .Είναι μια γυναίκα συναισθηματικά διαλυμένη και πολλές φορές δεν ξέρει που να απευθυνθεί. Στο έγκλημα του βιασμού δεν αρκεί η βοήθεια του ειδικού. Δεν αρκεί η συγνώμη του δράστη ή η ποινική του καταδίκη. Οι άνθρωποι που περιβάλλουν το θύμα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ψυχική του  βελτίωση και ίαση. Η κατανόηση ,η υπομονή , η διακριτικότητα και η συνεχής φροντίδα είναι τα εφόδια που οφείλουν να έχουν οι οικείοι  του  κατά τη συναναστροφή τους με αυτό . Γιατί το θύμα έχει τόσο πόνο μέσα του που για να μετρήσεις τους λυγμού του , ίσως και να μην αρκεί  ολόκληρη μια ζωή.

Σοφία Τσιλιβαράκη

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Κιν.6977239018

stsilivaraki@hotmail.com